Documentaire: Armadillo
‘Je moet het zien als een potje voetbal. Je kunt heel veel leren in de training, maar je leert meer in de wedstrijden zelf.’ De jonge Deense soldaat Mads kijkt ernaar uit om uitgezonden te worden. Dat zijn moeder doodsangsten om hem uitstaat, wimpelt hij moeiteloos af. De hang naar avontuur is sterker.
Regisseur Janus Mets volgde Mads en zijn kameraden de zes maanden dat ze gelegerd waren in Helmand, Afghanistan. De Deense defensie legde de regisseur geen strobreed in de weg en daar maakte hij volop gebruik van. Alles werd vastgelegd, van begin tot eind. Het afscheidsfeestje met strippers, het vaarwel zeggen van ouders, de eerste patrouille, de moeizame gesprekken met de lokale boeren die keer op keer beleefd uitleggen dat ze niet mee kunnen werken uit angst voor de Taliban.
Het is wachten op actie voor de jonge soldaten. Het spelen van schietspelletjes of ongeïnteresseerd kijken naar porno moet de verveling die op het legerkamp heerst verdrijven. Maar de stemming slaat om als de militairen worden aangevallen door Talibanstrijders, die vervolgens in het niets lijken op te lossen. Als de Denen terugvuren, raken ze geen enkele Taliban. Maar er blijken wel burgerslachtoffers te zijn gevallen. Het lijk van een klein meisje blijft op het netvlies van een van de jonge Denen staan. De zoektocht naar avontuur wordt langzaam maar zeker ingewisseld voor een zucht naar wraak. Zeker als Mads’ kameraden gewond raken of zelfs worden gedood. Want de Taliban verdienen het toch om doodgeschoten te worden? ‘Ik zou nog meer moeite hebben om een straathond neer te schieten.’
Indrukwekkend is hoe dicht je als kijker op de huid van de soldaten zit. De zwiepende camera’s en overzoemende kogels geven je het idee zelf op het open veld te staan dat onder vuur is genomen door Taliban. En ook terug op het kamp, waar wordt nagepraat over de schietpartij – de mix van opwinding en doodsangst is vaak nog goed zichtbaar – is de camera er bij. Anderzijds houdt regisseur Mets ook grote afstand. Armadillo is een verhaal dat zichzelf vertelt, zonder interviews en voice-over. De documentaire blijft daardoor puur, zonder gekunstelde interviewsettings. Alles wat te zien is, is spontaan. Maar doordat Mets niet interviewt, blijft de vraag hangen: waarom wil het grootste deel van de gevolgde militairen weer uitgezonden worden, terug naar de plek waar ze zich verveelden en het op het volgende moment hun kameraden werden neergeschoten?
